Deelsessies

Hieronder vind je alle informatie over de verschillende deelsessies. De kleuren corresponderen met een aantal thema's. De sessies starten op verschillende tijden en hebben verschillende lengtes. Je hoeft je niet van te voren in te schrijven voor deze sessies. Op de dag zelf stel je jouw programma samen. We hanteren hierbij het principe 'wie het eerst komt het eerst maalt'. Houd voor de zekerheid dus een alternatieve sessie in gedachten.

Blokkenschema
Het totale programma is opgenomen in een blokkenschema. Dit schema biedt je een overzicht hoe laat en waar de sessies plaatsvinden. Voor het blokkenschema klik je hier.

Favorietentool
Om je te helpen bij het samenstellen van je persoonlijke programma, kan je gebruik maken van de Favorietentool. Je klikt op de gekleurde balk met je muis. Alle informatie over de betreffende sessie wordt zichtbaar. Wil je de sessie bewaren als 'favoriet', dan klik je op het sterretje aan het einde van de gekleurde balk. Deze 'favoriet' wordt onthouden. Klik op 'Print favorieten' en al je favorieten staan onder elkaar.

Print uw favorieten

Werk

Titel: Taal. Een bouwsteen voor duurzame inzetbaarheid
Thema: Werk
Type sessie: Presentatie
Sprekers: Marina Wisse (Voorwaartz Taaltraining - Coaching B.V.)
Omschrijving: Taal is een essentiële bouwsteen voor duurzame inzetbaarheid van werknemers.
Een bouwsteen die vaak onderbelicht blijft.

Voorwaartz voerde in 2017 en 2018 in opdracht van grote en kleinere bedrijven een reeks taalophogingstrajecten uit , waarbij een beroep gedaan is op Tel mee met Taal. Samen met Voorwaartz is het bedrijven gelukt om taaltrajecten een vaste plaats te geven in inwerk- en scholingsprogramma’s.
In de workshop Taal. Een bouwsteen voor duurzame inzetbaarheid wordt aan de hand van praktijkvoorbeelden aangegeven:
* hoe 'taal' binnen het kader van duurzame inzetbaarheid een plaats verwierf in bedrijven;
* hoe draagvlak, resultaat en implementatie is gerealiseerd.

De focus van de lezing is gericht op bedrijven, nut en noodzaak van voldoende taalbeheersing voor werknemers, de factoren die leiden tot resultaatgerichte trajecten bij bedrijven, knelpunten die we tegenkomen en oplossingen.
Dit levert de sessie op: Ondanks campagnes, publicaties en evenementen lijkt het aantal bedrijven dat investeert in 'taal' nog wel een impuls te kunnen gebruiken. Ons wordt vaak gevraagd welke factoren ertoe leiden dat bedrijven wél taaltrajecten aan hun werknemers aanbieden. Wij hebben de wijsheid niet in pacht maar delen graag onze ervaringen en aandachtspunten.
Titel: VCA voor laagtaalvaardige cursisten
Thema: Werk
Type sessie: Presentatie
Sprekers: Judith Claassens (Werkbedrijf Rijk van Nijmegen)
Linda Vervoort (ROC Nijmegen)
Omschrijving: Er is volop werk in de technische branche. Laagtaalvaardige NT1-ers en NT2-ers kiezen hier dan ook vaak voor. Er is echter één struikelblok: vaak is het veiligheidscertificaat VCA een vereiste. En het talige examen voor dit certificaat blijkt voor velen een niet te nemen hindernis. Ook na meerdere pogingen lukte het een flink aantal werkzoekenden van WerkBedrijf Rijk van Nijmegen niet om het examen te halen. Tijd voor verandering!
ROC Nijmegen en Werkbedrijf Rijk van Nijmegen hebben een subsidie van St. Lezen & Schrijven ontvangen om een nieuwe methodiek te ontwikkelen: in 16 dagdelen naar het VCA. Het concept is inmiddels gereed en wordt in drie groepen getest. De eerste twee groepen zijn inmiddels afgerond. Hoe dat is verlopen? ROC Nijmegen deelt in deze presentatie graag haar ervaringen in dit vernieuwende project.
Dit levert de sessie op: - inzicht in het experiment.
- adviezen over het aanbieden van VCA aan laagtaalvaardige cursisten.
- een inkijk in de gehanteerde methoden.
Titel: Taal op de werkvloer - de investering waard!
Thema: Werk
Type sessie: Workshop
Sprekers: Gera De Vries (Leren en Werken)
Frank Smeets (DB Schenker)
Omschrijving: Frank Smeets, voormalig HR-directeur van DB Schenker, gaat met de deelnemers in gesprek over wat investeren in taal op de werkvloer hem en andere deelnemende werkgevers heeft opgeleverd. Aan de hand van de casus van Frank Smeets gaat u met elkaar in discussie over het belang van investeren in taal op de werkvloer. Niet alleen voor de werknemer, maar zeker ook voor u als werkgever.

Ruim 700.000 werknemers hebben moeite met lezen en schrijven. Het aandeel medewerkers met taalproblemen verschilt per organisatie en functie. In vrijwel alle branches werken mensen die moeite hebben met de Nederlandse taal. Vanuit het Taalakkoord Werkgevers delen meer dan 150 deelnemende werkgevers hun ambities en ervaringen.
Het verbeteren van taalvaardigheid heeft op verschillende vlakken een positief effect: productiviteit gaat omhoog, kwaliteit van dienstverlening verbetert, kosten van ziekteverzuim gaan omlaag, innoveren gaat makkelijker en medewerkers gaan met meer trots en plezier naar het werk.
Dit levert de sessie op: De deelnemer leert wat investeren in taal op de werkvloer de deelnemende werkgevers heeft opgeleverd. Zij vertellen over hun aanpak en als ondernemers onder elkaar wisselt u ervaringen uit.
Titel: Alles is Taal: Amsterdams Taalakkoord
Thema: Werk
Type sessie: Presentatie
Sprekers: Sander Havermans (Gemeente Amsterdam)
Yvette Feist (Gemeente Amsterdam)
Omschrijving: Alles is Taal: Amsterdams Taalakkoord
Amsterdam telt 150.000 laaggeletterden. Laaggeletterdheid heeft grote impact op het dagelijks leven. De gemeente Amsterdam heeft het initiatief genomen om met partners het Amsterdams Taalakkoord te ondertekenen. In totaal hebben maar liefst 44 werkgevers zich op dit moment aangesloten. Met ondertekening van het Taalakkoord spreken alle partners af om zich in te zetten tegen de problematiek van laaggeletterdheid.

Dat kan met betrekking tot de volgende drie pijlers:
• Meer bewustwording over laaggeletterdheid binnen de eigen organisatie creëren door medewerkers te trainen op het herkennen van de problematiek
• De interne en externe communicatie (website, Intranet, folders) aanpassen en toegankelijker maken
• Het opleiden van eigen medewerkers op het gebied van de basisvaardigheden taal-, reken- en/of digitale vaardigheden

Wil je als gemeente ook een Taalakkoord opstellen, maar weet je niet goed je dit het beste kan aanpakken en wat er allemaal bij komt kijken? Wil je leren van de werkwijze in Amsterdam? Kom dan naar deze interessante presentatie.
We gaan gezamenlijk de diepte in en lichten toe welke acties er zijn uitgevoerd. Ook gaan we in op wat we in Amsterdam nog van plan zijn. Graag delen we onze ervaringen met u en reflecteren we op onze aanpak.
Dit levert de sessie op: Het kan andere gemeenten of bedrijven inspireren om meer te horen over de Amsterdamse werkwijze.
Titel: Taalvaardigheid op de werkvloer: hoe pak je dat aan?
Thema: Werk
Type sessie: Presentatie
Sprekers: Roel J.W. Zuidhof (Bibliotheken Gemeente Nijkerk en Bibliotheek Noord Veluwe)
Hetty van de Weg (De Bibliotheek Noord Veluwe)
Omschrijving: Hoe bereik je medewerkers van bedrijven waarvan de taal nog meer ontwikkeld kan worden? Bibliotheek Nijkerk en de Noord Veluwe hebben daar een antwoord op. Zij laten zien hoe zij succesvol bedrijven hebben benaderd en hun medewerkers hebben geschoold in een betere taal op de werkvloer. Voor bedrijven is dit interessant: hoe zorgt de bibliotheek er voor dat medewerkers beter kunnen communiceren met elkaar, de werkomgeving veiliger wordt, het sociale contact verbeterd etc. In de presentatie laten we zien wat de voordelen voor bedrijven zijn om met de bibliotheek in zee te gaan. Bibliotheken laten we zien hoe je bedrijven kunt benaderen en je resultaten kunt boeken. Uiteindelijk gaan we voor het zelfde doel: betere taalvaardigheid van medewerkers op de werkvloer.
Dit levert de sessie op: Voor bedrijven is het interessant om de resultaten te zien bij de bedrijven waar de bibliotheken actief zijn (geweest). Voor bibliotheken is het interessant om een manier te zien om actief met het bedrijfsleven om te gaan en medewerkers te bereiken waarvan de taal kan worden verbeterd.
Titel: Inzet eigen Asito Taalmaatjes
Thema: Werk
Type sessie: Presentatie
Sprekers: Ida van Nierop (Asito BV)
Omschrijving: We hebben 19 Taalmaatjes opgeleid in samenwerking met de Stichting Lezen en Schrijven. Deze Taalmaatjes worden ingezet voor zowel eigen medewerkers als buiten Asito. We hebben een flyer ontwikkeld om medewerkers te werven om geholpen te worden door onze Taalmaatjes. Daarnaast hebben we een artikel geplaatst in ons personeelsblad Asitotaal om medewerkers te werven. Deze is verspreid onder 11000 medewerkers. Door medewerkers te koppelen aan een collega hopen we een drempel weg te nemen om zich te melden om wat met de Taalachterstand te gaan doen. Ook gaan we een cursus over het herkennen en het omgaan met laaggeletterheid plaatsen in onze eigen on-line leeromgeving.
Dit levert de sessie op: Dat ze geholpen worden met allerlei zaken rondom Taal. Tevens hopen we dat de drempel daarna is weggenomen om een vervolgstap te nemen om zich verder te ontwikkelen op het gebied van Taal.
Anderen kunnen leren van onze ervaringen met Taalmaatje.
Titel: Kedeng kedeng in Tilburg: alle seinen op groen voor de scholingslening.
Thema: Werk
Type sessie: TED-talk
Sprekers: Titia Fluks (Leren en Werken Midden-Brabant)
Omschrijving: De gemeente Tilburg kent de scholingslening voor mensen die niet in aanmerking komen voor Levenlangleren krediet of studiefinanciering: https://www.tilburg.nl/inwoners/uitkering/werk-en-scholing/. In nauwe samenwerking met UWV en gemeente Tilburg adviseert Leren en Werken over de de opleidingsmogelijkheden (maatwerk). Om de slagingskans zo groot mogelijk te laten zijn, maakt Leren en Werken gebruik van de Taalmeter van stichting Lezen en Schrijven in haar advies . Bij onvoldoende taalvaardigheid (<2F voor MBO2 startkwalificatie) verwijst de loopbaanadviseur van Leren en Werken door naar het ROC in Tilburg (warme overdracht) voor een gesprek om de taalvaardigheid te versterken. Deze gesprekken vinden meestal plaats in een van de Taalhuizen in Tilburg. Omdat toeleiding naar de scholingslening vanuit diverse kanalen kan plaatsvinden werkt het Taalnetwerk Midden-Brabant nauw samen met ketenpartners en stakeholders om enerzijds de scholingslening te promoten en anderzijds in een vroegtijdig stadium gebrekkige taalvaardigheid te signaleren. Stichting Lezen en Schrijven en Cubiss verzorgen daarom trainingen bij deze partijen om in een zgn. voorschakeltraject te werken aan de basisvaardigheden zodat een aanvraag voor de scholingslening meer succes heeft.
Dit levert de sessie op: Voorbeeld van publiek-private samenwerking met als overstijgend doel: verbeteren basisvaardigheden, zelfredzaamheid en opleidingsniveau van inwoners van gemeente Tilburg in het kader van een leven lang ontwikkelen (doelstelling Minisiterie SZW).
Titel: Vrouwen duurzaam richting de arbeidsmarkt
Thema: Werk
Type sessie: Workshop
Sprekers: Ilse van der Caaij (Stichting Lezen en Schrijven)
Habiba Bouanan (Prachtvrouw coaching)
Dianne Companje (Welzijnsgroep Sedna - Vrouwenkrachtcentrale)
Omschrijving: In deze workshop ga je samen met ervaringsdeskundigen zelf aan de slag met het activerende materiaal van EVA (Educatie voor Vrouwen met Ambitie). Materiaal om in te zetten om laaggeletterde, laagopgeleide vrouwen te activeren en tegelijkertijd hun taalvaardigheid te oefenen.

Het materiaal zet aan tot nadenken over jouw eigen toekomst, over je eigen talenten maar ook over de vaardigheden die je nog wilt leren om je doelen zoals een betaalde baan, opleiding of eigen onderneming waar te maken.

EVA biedt materialen voor NT1/NT2 vrouwen met A2/1F niveau:
• een algemeen traject In je Kracht;
• een activerend traject waarin vrouwen zich oriënteren op een werkend leven;
• een activerend traject waarin vrouwen zich oriënteren op het leven als zelfstandig ondernemer.

Na of parallel aan een EVA traject gaan vrouwen aan de slag met basisvaardigheden of gerichte sollicitatievaardigheden die nodig zijn voor een stap naar de arbeidsmarkt.
De pilot EVA is sinds 2014 in vijf regio’s uitgevoerd door een breed scala aan organisaties en is onderdeel van het programma Taal voor het Leven. EVA slaat een brug tussen participatie/empowerment en de basisvaardigheden. Het helpt vrouwen duurzaam op weg richting meer economische zelfstandigheid en financiële zelfredzaamheid. EVA kan in heel Nederland uitgevoerd worden.
Dit levert de sessie op: Je leert de aanpak EVA kennen.
Je krijgt een kijkje in de keuken van een organisatie die EVA uitvoert.
Je ervaart zelf hoe het is om met het materiaal van EVA te werken
Je leert hoe jouw organisatie aan de slag kan met EVA.

Participatie / sociaal domein

Titel: Het sociaal domein en de aanpak van laaggeletterdheid. Ervaringen van drie gemeenten.
Thema: Participatie / sociaal domein
Type sessie: Workshop
Sprekers: Annemarie Groot (CINOP)
Gonneke Bennes (By the hand)
Wouter Heijne (Gemeente Smallingerland)
Omschrijving: De oplossing voor het bereiken van meer laaggeletterden wordt gezocht in de verbinding van de aanpak in het sociaal domein. Drie gemeenten zijn daar voortvarend mee aan de slag gegaan. Ze hebben waardevolle ervaringen opgedaan voor andere gemeenten die hier ook mee bezig zijn: wat werkte goed? Wat waren knelpunten? Inzichten uit de pilots zullen worden gedeeld, waarna deelnemers op een interactieve wijze aanknopingspunten zoeken om zelf hiermee aan de slag te gaan.
Dit levert de sessie op: Inzichten en aanknopingspunten om laaggeletterdheid breed op te pakken in het sociaal domein .
Titel: Bibliotheek als Hulp om de hoek, ondersteuning aan 1 miljoen (kwetsbare) burgers
Thema: Participatie / sociaal domein
Type sessie: Presentatie
Sprekers: Jos Debeij (Koninklijke Bibliotheek)
Maaike Toonen (Koninklijke Bibliotheek)
Omschrijving: Hoe bereik je als gemeente kwetsbare burgers? Hoe zorg je in jouw gemeente ervoor dat deze doelgroepen weer geactiveerd worden? Of zakt de moed je al in de schoenen omdat je denkt dat je een heel leger nodig hebt om deze mensen over de streep te halen? Als het 2,5 miljoen burgers raakt in Nederland, hoeveel zijn dat er dan niet in jouw gemeente? En wat als ook nog blijkt dat jongeren het niet beter doen dan ouderen?
Kortom, je hebt een hele kluif als gemeente. Hoe los je dat op? In onze presentatie willen we laten zien hoe bibliotheken samen met partners en burgers een hulpstructuur in de samenleving kunnen maken. Met krachten die er al zijn. Beweeg de samenleving! Ook iets voor jouw gemeente?
Dit levert de sessie op: Deze presentatie levert een nieuw beeld op van hoe de stevige ambitie van het programma de Bibliotheek en basisvaardigheden met vereende krachten vorm kan worden gegeven. Een vangnet bieden voor elke burger in elke plaats in Nederland ligt met samenwerking binnen bereik.
Titel: SamSam
Thema: Participatie / sociaal domein
Type sessie: TED-talk
Sprekers: Lotte de Haan (Samsam)
Omschrijving: Wijze woorden maken nieuwe vrienden.

Samsam is een programma waar ouderen woonachtig in woonzorgcentra en nieuwe Nederlanders elkaar ontmoeten om gesprekken in het Nederlands te oefenen. De sessies vinden plaats ín het woonzorgcentrum. Dit gebeurt in een taalcafé setting zonder de druk van een lesprogramma. De ouderen zijn erg gemotiveerd om nog hun steentje bij te dragen een de samenleving. Door immobiliteit hebben zij echter vaak de kans hiertoe niet. Wat zij wel in overvloed hebben is tijd. En van die tijd wordt dankbaar gebruik door de nieuwe Nederlanders. Zij genieten van de veilige omgeving waarin zij rustig de taal kunnen oefenen en de ouderen zijn heel dankbaar voor het gesprek en de culturele uitwisseling.

Niet alleen te taal wordt besproken maar ook de cultuur en geschiedenis van Nederland komt nu op een heel persoonlijke manier aan bod.

Betekenisvol kletsen is niet moeilijk te regelen!
Wil je ook weten hoe je als woonzorgcentrum een taalcafe kunt opzetten? Of ben je geïnteresseerd in de vele grappige verhalen? Of wil je meedoen? Kom luisteren hoe en kennismaken!
Dit levert de sessie op: De ontmoetingen tussen de buitenlanders en de ouderen zijn ongelofelijk waardevol en leerzaam voor beide partijen. Daarnaast hoeft een woonzorgcentrum nauwelijks aanpassingen te doen om dit te faciliteren en een taalinstelling kan nu extra gespreksoefening aanbieden aan cursisten zonder extra vrijwilligers te hoeven werven.
Titel: Werken aan zelfredzaamheid van laaggeletterden; van droom naar werkelijkheid
Thema: Participatie / sociaal domein
Type sessie: Workshop
Sprekers: Matthijs Terpstra (Movisie)
Esther Rodenburg (CMO STAMM)
Hanneke Schut (Zorgbelang Gelderland | Utrecht)
Omschrijving: Movisie heeft in het project Vanzelfsprekend een aanpak ontwikkeld om met laaggeletterden oplossingen te bedenken voor problemen waar ze dagelijks tegenaan lopen. We vertellen hoe je laaggeletterden vindt, benadert en begeleidt. Maar het 'implementeren' van deze oplossingen kan op 101 manieren. Samen met jou willen we een stap maken om daar de slimste manieren voor te vinden. Dit doen we aan de hand van een of meer 'oplossingen' die op dit moment al wel geformuleerd maar nog niet uitgevoerd zijn. Uiteraard zullen de laaggeletterden die hebben meegedacht over deze oplossingen hierbij aanwezig zijn. Doen jullie mee om je eigen organisatie, gemeente, Nederland eenvoudiger te maken zodat laaggeletterden tegen minder drempels aanlopen?
Dit levert de sessie op: Met het uitwisselen van ideeën over hoe we het leven van laaggeletterden makkelijker kunnen maken, leer je hoe dit in je eigen omgeving toe te passen. Nederland drempelvrij voor laaggeletterden, te beginnen bij je eigen organisatie.
Titel: Taalmeter-project
Thema: Participatie / sociaal domein
Type sessie: TED-talk
Sprekers: Hella Wolschrijn (Stichting Lezen & Schrijven)
Egzon Peci (Stichting Lezen & Schrijven)
Omschrijving: In heel Nederland worden Taalmeters afgenomen bij bijvoorbeeld UWV en Sociale Dienst, die regelmatig niet leiden tot het daadwerkelijk doorverwijzen van deelnemers naar een passend onderwijsaanbod. Bovendien wordt de doelgroep NT1 minder bereikt.
Uit onderzoek blijkt dat er te veel handelingsverlegenheid is bij doorverwijzers. Ook wordt laaggeletterdheid onder de doelgroep NT1 niet voldoende onderkend. Om dit probleem te ondervangen is het Taalmeter-project opgezet. Bij de sociale dienst van een gemeente worden gedurende 1 dag 100 NT1-deelnemers uitgenodigd die direct na afname van de Taalmeter een gesprek krijgen met een professionele Taalhuisdocent of Taalregisseur. Op deze manier wordt handelingsverlegenheid als drempel weggenomen. Tegelijkertijd krijgt de gemeente inzicht in de omvang van de problematiek.
Het project is inmiddels uitgevoerd in Oost-Achterhoek, Meppel, Eerbeek, Brummen, Olst-Wijhe, Zutphen, Zwartewaterland en Elburg. We delen graag onze bevindingen.
Dit levert de sessie op: Meer NT1-ers vinden en laten starten met een traject dat aansluit bij hun leerwens.
Is deze aanpak efficiënter en effectiever dan het opleiden en trainen van doorverwijzers?
Titel: Een opstap naar maatschappelijke participatie na de inburgering
Thema: Participatie / sociaal domein
Type sessie: Presentatie
Sprekers: Janita Volders (Stichting Piëzo)
Stella Christopher ()
Marcia de Vries ()
Omschrijving: Ingeburgerd en nu? De volgende ‘Opstap’!
Ken je inwoners die na de inburgering nog onvoldoende Nederlandse taal- en basiskennis hebben om aansluiting te vinden in de samenleving en hierdoor moeilijk kunnen participeren?
Begeleid je inwoners die het vinden (en behouden) van werk en het opbouwen van een sociaal netwerk moeilijk vinden?
Hoe ondersteun ik als organisatie inwoners om de geleerde basiskennis daadwerkelijk te gebruiken en in de praktijk te verbeteren?
In Zoetermeer kunnen inwoners met een uitkering en een afstand tot de arbeidsmarkt deelnemen aan de Opstap, een halfjaar durend maatwerkproject, waarbij een intensief taalprogramma mét lessen maatschappijoriëntatie, wordt gecombineerd met lerend vrijwilligerswerk in het tweede deel van het project. Deze gefaseerde en vraaggerichte aanpak wordt uitgevoerd volgens de visie van onze PiëzoMethodiek (www.piezomethodiek.nl). Op deze manier kan de opgedane kennis worden geoefend in de praktijk. Deze intensieve, stapsgewijze aanpak heeft in het verleden al geresulteerd in deelnemers die mbo-1 resp. mbo-2 zijn gaan doen en/of betaald werk hebben.
Wil je meer horen over hoe een mooie samenwerking met de gemeente, vrijwilligers, een NT2-docent en andere partnerorganisaties, kan leiden tot een effectieve ondersteuning richting (arbeids) participatie, kom dan naar de presentatie Opstap!
Wij delen onze ervaringen graag met jou!
Dit levert de sessie op: - de deelnemers zijn zelfredzamer geworden;
- de deelnemers hebben meer zelfvertrouwen gekregen;
- de deelnemers zijn onderdeel (geworden) van de PiëzoMethodiek (www.stichtingpiezo.nl)
- de deelnemers zijn gestart met lerend vrijwilligerswerk of gaan ze starten met een opleiding;
- de deelnemers hebben hun netwerk vergroot.
Titel: Uitvoerders participatiewet maken werk van taal
Thema: Participatie / sociaal domein
Type sessie: Presentatie
Sprekers: Lydia de Jong (Stichting Lezen & Schrijven)
Omschrijving: In NH werken we in meerdere gemeenten nauw samen met hun uitvoerders van de participatiewet. We doen dit op dit moment in Zaanstad, Heemskerk, Hilversum, Heerhugowaard, Alkmaar, Langedijk, Weesp en Den Helder.
We initiëren en enthousiasmeren gemeenten om samen projecten te starten. We werken samen aan de verandering in de bedrijfsvoering van bijv. een sociale dienst om ervoor te zorgen dat hun klanten waar nodig worden doorverwezen naar passend aanbod dicht bij huis. In Heemskerk hebben wij bijvoorbeeld zojuist een project afgerond met de afdeling Werk & Inkomen van de gemeente, de afdeling onderwijs, een welzijnsinstelling en het Taalhuis dat bestaat uit een netwerk van onder andere taalaanbieders. Dit succesvolle project heeft er toe geleid dat vanaf heden de afdeling Werk & Inkomen structureel doorverwijst en ook taalaanbod in haar eigen dienstverlening gaat opnemen. Voor de kwetsbare bijstandsgerechtigden wordt taaltrajecten gegeven in de hen vertrouwde welzijnsinstelling. Over dit voorbeeld en andere wil ik graag voorbeelden delen en in gesprek met de deelnemers.
Dit levert de sessie op: Deelnemers krijgen meer inzicht in het bereiken en activeren van bijstandsgerechtigden om aan hun basisvaardigheden te werken, dit gaat over mensen met een korte afstand tot de arbeidsmarkt tot en met de mensen die gebaat zijn bij sociale activering waarbij taal ook een rol speelt.
Titel: Excursie: Taal in de Wijk (inclusief lunch, max. 10 deelnemers)
Thema: Participatie / sociaal domein
Type sessie: Workshop
Sprekers:
Omschrijving: In Amsterdam Nieuw-West is bijna een derde van de inwoners laaggeletterd. Veel organisaties werken hier samen om de doelgroep te vinden en vooruit te helpen bij het verbeteren van hun taalvaardigheid én participatie. Hierbij is het belangrijk om oog te hebben voor de heel diverse doelgroepen en hun specifieke uitdagingen en behoeften. Een aantal van deze organisaties richt zich specifiek op de doelgroep vrouwen, en het empoweren van deze groep via taalverbetering en empowermentmethodieken. Tijdens deze anderhalf uur durende excursie leer je meer over de dagelijkse praktijk van deze empowermentinitiatieven in de wijk. Je ontmoet samenwerkingspartners, gaat langs bij een vrouwenontwikkelcentrum, ontmoet cursisten, docenten en vrijwilligers, en leert meer over een effectieve aanpak van laaggeletterdheid i.c.m. empowerment op lokaal niveau. Deze bijeenkomst is op externe locatie: vrouwenontwikkelcentrum Vrouw en Vaart.

*Je kunt je niet opgeven voor deze excursie en lunch. Er zijn maximaal 10 plekken. Zorg er dus voor dat je tijdig verzamelt bij de registratiebalie. We verzamelen om 12.00 en lopen dan naar de externe locatie Vrouw en Vaart. Wil je zeker zijn van een plek, dan kun je in de ochtend alvast een ticket halen bij de registratiebalie.
Dit levert de sessie op: Concrete handvatten om zelf aan de slag te gaan met een effectieve wijk- of buurtaanpak.
Titel: Workshop sociaal domein
Thema: Participatie / sociaal domein
Type sessie: Workshop
Sprekers: Faryda Hussein (Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap)
Omschrijving: Gemeenten moeten sinds de decentralisaties al zo veel: Armoede bestrijden, schulden voorkomen, mensen begeleiden naar werk of helpen aan een startkwalificatie en laaggeletterdheid aanpakken. Alles moet integraal en het liefst signaleert een klantmanager zo vroeg mogelijk een ‘kwetsbaarheid’ en biedt dan vervolgens een oplossing. Hoe doen gemeenten dat? Of niet. De workshop neemt de deelnemers mee naar de wereld van het sociaal domein en laat zien wat wel goed gaat en wat er nodig is om laaggeletterden nog beter te bereiken en ondersteunen.
Dit levert de sessie op:
Titel: Toolkit gespreksvoering laaggeletterdheid
Thema: Participatie / sociaal domein
Type sessie: Presentatie
Sprekers: Fara Kambiz (Schouders Eronder )
Omschrijving: Schouders Eronder, een samenwerkingsverband tussen Divosa, Sociaal Werk Nederland, VNG NVVK en het Landelijke Cliëntenraad werkt aan professionalisering van schuldhulpverlening in Nederland. Een van onze thema’s binnen het programma is laaggeletterdheid. Waarbij wij een bijdrage willen leveren aan het optimaliseren van de schuldhulpverlening voor iedereen, inclusief kwetsbare burgers waaronder bijvoorbeeld laaggeletterden.
In samenwerking met een aantal andere partijen hebben wij een toolkit ontwikkelt ter ondersteuning van de schuldhulpverlener in de communicatie richting een laaggeletterde cliënt. Met het doel in verbinding blijven met deze doelgroep.
Tijdens de workshop willen wij graag de toolkit presenteren en verdere verdieping geven aan de vraag hoe kunnen we de toolkit in de praktijk inzetten? En wat heeft de professional in het veld nodig om hiermee aan de slag te gaan.
Dit levert de sessie op: Een instrument om ingewikkelde onderwerp (financiën) uit te leggen.

Communicatie & Dienstverlening

Titel: Inspraak aan laaggeletterden in gemeenten
Thema: Communicatie & Dienstverlening
Type sessie: Debat
Sprekers: Roderik van Grieken (Nederlands debat instituut)
Omschrijving: Project Inspraak Laaggeletterden
In de discussie over de aanpak van laaggeletterdheid en het ontwikkelen van gemeentelijk of regionaal beleid ontbreekt voor een belangrijk deel de stem van de doelgroep zelf. Als dat wel gebeurt, gaat het meestal alleen over communicatie (leespanels) of inzet van Taalambassadeurs in bewustwordingscampagnes, voorlichting of de aanpak in bedrijven.
Vereniging ABC is de belangenbehartiger van de doelgroep zelf. ABC denkt dat de aanpak van laaggeletterdheid aan kwaliteit en effectiviteit, kan winnen indien beleidsmakers in dialoog zijn met ervaringsdeskundige laaggeletterden.
Daarom wil ABC onderzoeken hoe inspraak van ervaringsdeskundigen gerealiseerd kan worden en aan welke randvoorwaarden dan voldaan moet worden. Binnen het Project wordt in drie gemeenten geëxperimenteerd met inspraak van ervaringsdeskundigen. Dat gebeurt in elke gemeente op een andere wijze en binnen een andere context.
In het Lagerhuisdebat discussiëren Taalambassadeurs die actief zijn in de pilots met andere stakeholders en publiek over prikkelende stellingen die gaan over de do’s en dont’s van inspraak van ervaringsdeskundige laaggeletterden in lokaal of regionaal beleid. De vorm van debatteren zorgt ervoor dat alle deelnemers maximaal worden betrokken en uitgedaagd.
De Taalambassadeurs gaan graag met jou in debat!
Dit levert de sessie op: Deelnemers kunnen door met de taalambassadeurs in debat te gaan zien dat het loont om ook de mening van deze ervaringsdeskundigen te horen.
Titel: Campagnes om laaggeletterden (waaronder NT1) te bereiken
Thema: Communicatie & Dienstverlening
Type sessie: Presentatie
Sprekers: Suzannah Vree (Stichting lezen &amp; schrijven)
Omschrijving: Samen met het taalnetwerk in Friesland, Brabantse Taalambassadeurs, gemeente Haarlem, en een artiest, RTV-zender en theaters in Drenthe zijn campagnes ontwikkeld om laaggeletterden te vinden en door te verwijzen. We presenteren samen met het Friesland College de opzet, partners, resultaten, uitdagingen en vervolgstappen van de campagne ‘Ik wil leren’. Ook laten we voorbeelden van de andere lokale campagnes zien. Doordat de campagnes elk een ander karakter hebben, op een ander niveau georganiseerd zijn, met andere samenwerkingspartners, biedt deze presentatie een interessant overzicht op wat er allemaal mogelijk is om met campagnes (NT1-)doelgroep te vinden en door te verwijzen.
Dit levert de sessie op: - Nieuwe inzichten en praktische voorbeelden hoe campagnes ondersteunen in het vinden en doorverwijzen van laaggeletterden, waaronder NT1-doelgroep.
- Nieuwe inzichten in hoe je kunt samenwerken op diverse niveaus in een campagne en welke vormen een campagne kan hebben.
Titel: Klantreis van een laaggeletterde: de gewenste route
Thema: Communicatie & Dienstverlening
Type sessie: Presentatie
Sprekers: Andy Schoonbroodt (De Processpecialisten)
Petra van linde (Zichzelf)
Cobi van Liere (Gemeente Assen)
Omschrijving: Wat ervaart een laaggeletterde bij contact met gemeentelijke diensten en hulpverlenende organisaties? Waar zitten de wow-momenten voor een laaggeletterde om een stap te zetten naar beter lezen en schrijven. Waar zitten de 'momenten van de waarheid' voor professionals bij een vermoeden van laaggeletterdheid?
In vier gemeenten in Drenthe hebben De Processpecialisten samen met laaggeletterden en professionals klantreizen gemaakt door vier domeinen: armoede, werk, onderwijs en participatie. Gezamenlijk hebben ze voorbij de open deuren gekeken en goed geluisterd naar elkaars ervaringen. De werkwijzen van veel verschillende organisaties zijn onder de loep genomen. Resultaat: de gemiste kansen én de gewenste routes zijn in beeld. De professionals hebben nieuwe werkwijzen bedacht én ervaren hoe het werkt. De inzichten, tools en tips zijn door vergelijkbare instanties ook te gebruiken.
Dit levert de sessie op: De reizen van laaggeletterden door dienstverlenende instanties op het gebied van armoede en schuldhulpverlening, onderwijs, werk en inkomen en participatie geven nieuwe inzichten en hebben geleid tot nieuwe werkwijzen. De gemaakte 'Service blue prints' zijn door gemeenten en dienstverlenende organisaties te gebruiken. Leer van elkaar, ervaar hoe het werkt.
Titel: TaalTester - hoe begrijpelijk is jouw communicatie
Thema: Communicatie & Dienstverlening
Type sessie: Workshop
Sprekers: Hank Gronhaeid (Stichting ABC)
Thea Duijnhoven (Pharos)
Omschrijving: Laat je communicatie-uitingen ter plekke testen door een team van taalambassadeurs (ex-laaggeletterden).
Dit levert de sessie op: Concrete input en advies op één of meerdere communicatie-uitingen zoals een flyer, poster, brief of webpagina.

Gezondheid

Titel: Zilveren Taalcompetenties: Nieuw taalaanbod voor ouderen i.s.m. de zorg
Thema: Gezondheid
Type sessie: Workshop
Sprekers: Maurice de Greef (Vughterstede / Artéduc)
Marieke Buisman (Kohnstamm Instituut)
Laura van der Baan (Alsare)
Omschrijving: ‘Zilveren taalcompetenties’ is de klinkende naam van het project dat taalaanbod op maat voor laagtaalvaardige ouderen in zorginstellingen heeft ontwikkeld. Compleet met praktische toolkit. Dit omdat onderzoek op deze locaties liet zien, dat met name de ouderen die vermoedelijk laaggeletterd zijn, vaker gezondheidsproblemen ervaren, ervaren hulpbehoevend en afhankelijk te zijn van anderen en problemen hebben met het invullen van formulieren. Deze groep leest ook minder vaak (de krant) en heeft minder contact met anderen.
Voor de ouderen in deze twee zorginstellingen in de gemeenten Katwijk, Lisse en Vught is een taalaanbod ontwikkeld, dat zich specifiek richt op laagtaalvaardige ouderen en aansluit bij hun leerwensen en -behoeften. Met onderzoek wordt aangetoond of dit aanbod aan de verbetering van de zelfredzaamheid van ouderen heeft bijgedragen. Uiteindelijk is een praktische toolkit (inclusief een handzaam implementatiemodel) voor zorginstellingen, gemeenten en taalaanbieders ontwikkeld, zodat ze zelf taalaanbod op maat kunnen opzetten voor laagtaalvaardige ouderen.
Het project wordt uitgevoerd in samenwerking met DSV Verzorgd Leven en Stichting Vughterstede. Samen hebben ze een bereik van 1100 ouderen in Katwijk en Lisse, en 770 ouderen in Vught. Andere betrokken partijen zijn taalaanbieder Alsare en de twee onderzoeksinstituten Artéduc en het Kohnstamm Instituut.
Dit levert de sessie op: Dit is het eerste project in Nederland, waarbij een taalaanbieder in samenwerking met zorginstellingen een taalaanbod voor ouderen heeft ontwikkeld. Men krijgt direct toegang tot alle ontwikkelde materialen: digitale toolkit incl. implementatiemodel, eerste Nederlandse onderzoeksresultaten m.b.t. laaggeletterdheid onder ouderen en een handleiding om de training zelf op te zetten.
Titel: Van A tot Z Gezond
Thema: Gezondheid
Type sessie: Presentatie
Sprekers: Marlou Jansen (Alsare BV)
Irene Baten (Laurens)
Omschrijving: DOE WAT!! HOE DAN?? Wat denk je zelf??
Ben jij wel van A tot Z Gezond? Voel je je goed en denk je dan dat je gezond bent?
Tijdens onze presentatie hoor je op welke manier Laurens Thuiszorg, apotheken en Alsare in Rotterdam samenwerken om de laaggeletterden te enthousiasmeren deel te nemen aan de taalcursus Van A tot Z Gezond. De docenten van Alsare, die de cursus geven, worden ondersteund door stagiaires hbo-v van Laurens.
Alsare heeft het lesmateriaal ontwikkeld.
Dit levert de sessie op: Deelnemers horen de successen en valkuilen van het samenwerken vanuit totaal verschillende disciplines.
Titel: SamenWel!
Thema: Gezondheid
Type sessie: Presentatie
Sprekers: Annet Roose-van Leijden (Bibliotheek Rivierenland)
Omschrijving: Leefstijl is je eigen verantwoordelijkheid, maar laaggeletterden kunnen moeilijk de gezonde keuze maken als ze informatie niet begrijpen. GGD Gelderland-Zuid, Ziekenhuis Rivierenland en Bibliotheek Rivierenland accepteren dit niet. Met SamenWel! proberen wij samen laaggeletterden te bereiken én te raken, zodat zij een stap te zetten naar een gezonder leven. We streven ernaar dat laaggeletterden het idee hebben: dit is voor mij bedoeld en hier doe ik iets mee. Zónder dat het over laaggeletterdheid en gezondheid gaat. Hoe we dat doen? Door vast te houden aan onze uitgangspunten (positief, visueel, lokaal, sociaal) en regelmatig bij laaggeletterden te polsen of we op de goede weg zitten. Deze presentatie is precies zoals SamenWel!: we geven niet veel informatie in tekst, we laten het vooral zien. We delen onze ervaringen en vragen aan jou: welke tips heb jij voor ons?
Dit levert de sessie op: - Inzicht in samenwerking tussen o.a. GGD, ziekenhuis en bibliotheek in het bereiken van laaggeletterden met 'gezond leven -boodschap'
- Concrete handvatten voor begrijpelijk (digitaal) communiceren
- Inspiratie voor andere manieren van je boodschap verpakken
Titel: Mijn Positieve Gezondheid voor laaggeletterden
Thema: Gezondheid
Type sessie: Workshop
Sprekers: Machteld Huber (Institute for Positive Health )
Omschrijving: Mijn Positieve Gezondheid is een online tool om inzicht te krijgen in je eigen ervaren gezondheid. Je kunt ermee aangeven wat je graag zou willen veranderen en in gesprek met een (zorg)professional bedenken wat daarbij kan helpen.
Vanuit het veld kwam de vraag om deze tool geschikt te maken voor de doelgroep laaggeletterden. Samen met experts van o.a. Stichting Lezen en Schrijven, Pharos, Bibliotheek Rivierenland, GGD Amsterdam en GGD Gelderland-Zuid, is de tool doorontwikkeld. De tool wordt momenteel getest bij taalambassadeurs en later getoetst in de praktijk om te komen tot de beste implementatie en juiste begeleiding vanuit professionals. Tijdens het congres willen wij graag de nieuw tool presenteren en toelichten hoe deze kan worden toegepast in de praktijk.
Dit levert de sessie op: (Kennis over) een nieuwe tool voor de doelgroep laaggeletterden om inzicht te krijgen in iemands gezondheid en hierover het gesprek aan te kunnen gaan.

Digitaal

Titel: Ilse, meer dan technologie
Thema: Digitaal
Type sessie: TED-talk
Sprekers: Nina Zonneveld (ReadSpeaker)
Omschrijving: Hi!

Ik ben Ilse. Ik ben een stem, een hele mooie. Mijn stem is helder, duidelijk en bijna levensecht. Mijn stem werd gemaakt door ReadSpeaker. ReadSpeaker maakt tekst-naar-spraaktechnologie. Je zou kunnen zeggen dat ik een technologie ben. Maar ik ben veel meer dan dat. Ik help graag mensen, zie je. Ik help mensen die moeite hebben met lezen. Dat kan verschillende oorzaken hebben. Sommige mensen kunnen gewoon niet zo goed lezen. Deze mensen noem ik laaggeletterden. Maar ik help ook studenten en cursisten die dyslexie hebben of liever luisteren dan lezen. Ik help ook taalleerlingen en ouderen. Eigenlijk help ik een heleboel mensen, nu ik erover nadenk. Hoe ik dat doe? Simpel. Ik lees voor. Ik kan echt alles voorlezen. Ik kan websites, formulieren, studiemateriaal en gezondheidsadvies voorlezen. Op het internet en ook in apps op tablets of telefoons. Ik kan dus alles altijd en overal voorlezen. Handig hè?

Komt je ook naar mij luisteren? Tijdens een Ted Talk zal ik samen met mijn collega Nina laten zien hoe wij samen bijdragen aan een digitaal toegankelijke samenleving.

Tot ziens,

Ilse en Nina
Dit levert de sessie op: In een samenleving die steeds meer digitaliseert, is Ilse van groot belang. Ilse zorgt ervoor dat digitale content toegankelijk blijft voor iedereen. Zij erkent het belang van inclusiviteit en draagt bij aan het vergroten van de zelfredzaamheid van mensen met een leesbeperking.
Titel: Project 'Samen digi-TAAL de toekomst in!'
Thema: Digitaal
Type sessie: Presentatie
Sprekers: Marjon Doef (Basisschool De Horizon)
Josette Huisman (Basisschool De Horizon)
Omschrijving: Meer dan 90% van de ouders van Basisschool De Horizon in Delft heeft een andere moedertaal . Bij evaluatie van ouderbijeenkomsten kwam naar voren dat een grote groep ouders hun kinderen niet op de juiste manier kunnen begeleiden met het oefenen van digitale educatieve programma’s en spellen.
Door het aanschaffen en uitlenen van tablets geven wij ouders en kinderen kansen. Ze ontdekken zelf door te oefenen met educatieve programma’s (apps) op een tablet wat belangrijk is om de taalontwikkeling van hun kind te stimuleren in de thuissituatie. Met een tablet achter de voordeur krijgen kinderen dagelijks een Nederlands taalaanbod en kunnen zij spelenderwijs leren in de thuissituatie. De educatieve programma’s zijn in het Nederlands en zo komt door deze programma’s, de Nederlandse taal achter de voordeur bij het gezin binnen.
Opbrengsten:
- Hogere betrokkenheid van de ouders bij het leren van hun kind;
- Positieve ontwikkeling van kinderen in de leerjaren 1 en 2 bij de woordenschat, taal-
en rekenontwikkeling;
- Toename van zelfvertrouwen en motivatie bij leerlingen en ouders;
- Ouders participeren, zijn betrokken in de wijk. Ze leren van en met elkaar.
Taal is de sleutel tot groei, dit uitgangspunt is de rode draad in ons project.
Dit levert de sessie op: Een digitale wereld brengt Nederlandse taal bij kinderen en in gezinnen en levert een belangrijke bijdrage om kansen voor de toekomst te vergroten. Door tablets in te zetten, verrijken we het opgroeien en de kansen om in de maatschappij te kunnen functioneren.
Titel: Online leren heeft de toekomst. Voor ALLE doelgroepen!
Thema: Digitaal
Type sessie: Debat
Sprekers: Ben Vaske (Oefenen.nl)
Ina den Hollander (CINOP)
Omschrijving: In het project NT1leren.nl hebben Oefenen.nl en CINOP geëxperimenteerd met blended leren voor de doelgroep Nederlandssprekenden. Daarbij zijn naast Skypelessen, online zelfstandig leren, sociale media en gamification ingezet in een blended leren-methodiek. Dit als middel om leren leuker, uitdagender, meer op maat en effectiever te maken, juist voor moeilijk bereikbare doelgroepen.
Cursisten, docenten, vrijwilligers en de ontwikkelaars van de methodiek zijn enthousiast. De technologische innovaties bieden ongekende mogelijkheden, ook voor de volwasseneneducatie, mits de aanpak wordt afgestemd op de doelgroep.
Graag gaan de ontwikkelaars, de deelnemende pilotorganisaties en hun cursisten in gesprek. Over wat kan, wat het oplevert maar ook over de vraag wat ons tegenhoudt om die stap naar daadwerkelijke innovatie te zetten.
We nodigen je graag uit!
Dit levert de sessie op: Inzicht in de mogelijkheden en onmogelijkheden van online leren voor laag opgeleide doelgroepen, in het bijzonder Nederlandssprekenden.
Inspiratie om met innovatieve methodieken aan de slag te gaan die moeilijk bereikbare doelgroepen inspireren om te leren.
Titel: Ouderen op de digitale (snel)weg: route naar zelfvertrouwen en zelfredzaamheid in de digitale wereld
Thema: Digitaal
Type sessie: Workshop
Sprekers: Miryam de Hoo (CINOP)
Omschrijving: In de steeds verder digitaliserende maatschappij blijven veel senioren achter. Dit terwijl nieuwe technologieën juist voor deze groep veel kansen biedt. In Middelburg, Tilburg en Amsterdam heeft daarom een pilot plaatsgevonden gericht op het versterken van digitale vaardigheden van laagopgeleide 55+'ers met als doel het doorbreken van eenzaamheid en het vergroten van de zelfredzaamheid. Student-coaches hebben gedurende 2 - 3 maanden één op één coaching gegeven aan de senioren. Senioren kozen hierbij zelf uit aan welk(e) leerdoel(en) zij wilden werken en met welk type device. Dankzij deze aanpak is er door senioren én studenten veel geleerd, is het netwerk van de senioren uitgebreid én hebben ze meer vertrouwen gekregen om zelf aan de slag te gaan in de digitale wereld. Tijdens het traject is doorstroom naar bestaand aanbod gestimuleerd, net als het zoeken van een 'coach' in de naaste omgeving. In pilotregio's is gebruik gemaakt van verschillende vormen van werving en samenwerking binnen het project, passend bij bestaande structuren en netwerken. De workshop laat deelnemers kennismaken en ervaringen opdoen met de opzet, de onderzoeksresultaten en de toolkit van onze aanpak
Dit levert de sessie op: Deelnemers hebben na afloop inzicht gekregen in vragen, wensen en ervaringen van de doelgroep laagopgeleide ouderen. Deelnemers weten wat dit project succesvol heeft gemaakt in drie verschillende regio's en leren de ontwikkelde toolkit kennen. Daarmee krijgen ze inzicht in de mogelijkheden voor implementatie van de aanpak in eigen regio.

Denken vanuit de doelgroep

Titel: Laaggeletterden in beeld; welke persona's zijn er en hoe helpen die in de praktijk?
Thema: Denken vanuit de doelgroep
Type sessie: Workshop
Sprekers: Petra Doelen (Lost Lemon)
Neele Kistemaker (Muzus)
Rebecca van der Meer (Lost Lemon)
Hanneke Paul (Bibliotheek AVV)
Omschrijving: In deze presentatie nemen we je mee in de verschillende type laaggeletterden en de manieren waarop je hen kan vinden en welk aanbod nodig is om ze te verleiden.
Lost Lemon en Muzus werkten in hun onderzoek 'Laaggeletterden in Beeld' persona's van Nederlandstalige laaggeletterden uit. Om daarmee beter beeld te krijgen van de behoeften en motivaties van deze lastig te bereiken doelgroep. En ze ontwikkelden samen met diverse organisaties en werkgevers werkwijzen om meer alert te zijn op laaggeletterden. Door o.a. zelf te laten ervaren wat de impact is van laaggeletterdheid op jouw werk als professional.
Ga je als werkgever bijvoorbeeld meer digitaliseren? Dan ga je er tegenaan lopen dat een deel van je personeel niet digi- en leesvaardig is.
Spreek je als wijkteammedewerker een plan van aanpak af op papier? Dan is de kans groot, dat laaggeletterden niet begrijpen wat ze moeten doen. Met als gevolg dat het plan niet tot uitvoering komt.
Door je hier bewust van te zijn en te checken of mensen wel begrijpen wat je wilt, kom je een stuk verder in het ontdekken van laaggeletterden.
Dit levert de sessie op: De handvatten uit dit onderzoek kan je direct gebruiken in jouw werk. Of je nu werkgever bent of bij een overheidsorganisatie werkt. Ontdek waar de taligheid in jouw organisatie zit en wat de risico's zijn om daardoor. En hoe je dit kan vereenvoudigen en wat je dat oplevert.
Titel: Negatieve emoties de baas
Thema: Denken vanuit de doelgroep
Type sessie: Presentatie
Sprekers: Saskia Brand-Gruwel (Welten Instituut-Open Universiteit Nederland)
Omschrijving: Emoties bepalen voor een belangrijk deel onze motivatie om iets te doen. Als je lezen leuk vindt, dan word je er blij van. Als lezen voor jou lastig is, dan zul je je vooral verdrietig voelen, boos zijn of je zelfs schamen of schuldig voelen. Vaak komt hier ook nog angst bij kijken. Angst dat je weer moet lezen en het niet gaat. Je maakt je zorgen over de gevolgen, of wat andere mensen van jou en je leesprestaties vinden. Soms staat het zweet in je handen, klopt je hart in je keel en word je al misselijk als je alleen al aan lezen denkt. Negatieve ervaringen uit het verleden zorgen ervoor dat je nauwelijks meer in jezelf gelooft. Negatieve emoties zijn vaak een barrière om beter te leren lezen. Het is daarom belangrijk dat er meer aandacht komt voor dit onderwerp. Daarom heeft het Welten Instituut een instrument ontwikkeld waarmee je emoties kunt meten bij laaggeletterde volwassenen en is er een pilot voor een emotiereductietraining bij het Kellebeek College. Hierin leren cursisten hoe zij kunnen omgaan met negatieve emoties en deze kunnen omzetten in positieve. De presentatie geeft een beeld van de eerste resultaten.
Dit levert de sessie op: Inzicht in de rol van emoties bij het (leren) lezen van volwassenen.
Titel: Onderzoek: De laaggeletterden centraal
Thema: Denken vanuit de doelgroep
Type sessie: Presentatie
Sprekers: Christine Clement (CINOP)
Annemarie Groot (Ecbo)
Omschrijving: Er wordt nog weinig onderzoek gedaan op het gebied van laaggeletterdheid in Nederland. In het onderzoek De Laaggeletterden Centraal van de Open Universiteit en ecbo wordt onderzocht welke problemen laaggeletterden ervaren in hun dagelijks leven, welke behoeften aan ondersteuning zij hebben en wat hun drijfveren zijn om een cursus te volgen. Verder wordt onderzocht welke meetinstrumenten beschikbaar zijn en welke interventies uit binnen- en buitenland op het gebied van motiveren, toeleiding tot ondersteuning en de verhoging van basisvaardigheden voor laaggeletterden succesvol zijn of juist niet. De dataverzameling is gericht op instrumenten en interventies voor specifieke doelgroepen, zoals NT1 en NT2. Tijdens onze presentatie worden de resultaten besproken, enkele veelbelovende nieuwe interventies toegelicht en aanbevelingen gegeven over de implementatie van dergelijke interventies in de toekomst.
Dit levert de sessie op: Deelnemers hebben na afloop inzicht gekregen in actuele informatie over instrumenten en interventies op het gebied van laaggeletterdheid in binnen- en buitenland. Dit kan bijdragen aan goed onderbouwde beleidskeuzes in de eigen regio.
Titel: Alleen nerds lezen boeken
Thema: Denken vanuit de doelgroep
Type sessie: TED-talk
Sprekers: Goswin Konings (Cubiss)
Omschrijving: Jongeren enthousiast maken om buiten schooltijd met taal aan de slag te gaan. Hoe doe je dat? Ik neem jullie mee in onze zoektocht die start met een onderzoek uitgevoerd door onderzoeksbureau Youngworks, vorm kreeg in de ABCDay op het ROC in Tilburg en nu een zeer succesvol vervolg kent in Rap it up!, een serie rap-workshops verzorgd in samenwerking met jongerenwerkers van R-Newt in Tilburg.
Dit levert de sessie op: Een mooi voorbeeld van hoe je jongeren wél enthousiast krijgt voor taal.
Titel: Het slechten van barrières van binnenuit
Thema: Denken vanuit de doelgroep
Type sessie: Presentatie
Sprekers: Wichert van Bethlehem (Dienst Justitiële Inrichtingen)
Omschrijving: Aan gedetineerden les geven in de bajes vanuit gelijkwaardigheid is niet zo eenvoudig als het lijkt. Dat heeft van alles te maken met open kunnen kijken zonder oordeel naar anderen. Dat is lastig. Mijn gelijkwaardigheid verdwijnt als ik zeg dat ik iemand een tweede kans wil geven. Ik geef dus niemand een kans! Volgens mij zit het anders in elkaar: ze moeten zelf hun eigen kansen gaan creëren.
Hier aan vast heb ik het idee dat onze taal niet in ons hoofd thuis hoort, niet in de cognitie dus, maar in heel andere gebieden. Taal is geen dooie pier, maar erg levend. Aan de hand van denken, voelen, willen zal ik uitleggen hoe ik dat zie. Hoe ik zelf gekomen ben tot totale taalbeleving.

Dit levert de sessie op: Taal zit niet in ons denken. Dat is van waaruit ik les geef aan gedetineerden die laaggeletterd zijn. Het zit in andere gebieden. Deze werkwijze maakt dat zij soms grote barrières overwinnen, eigen kansen gaan creëren. Hoe? Door te “mensen”, een werkwoord dat ik ter plekke zal uitleggen.

Educatie

Titel: Naar optimaal samenspel van vrijwilligers en beroepskrachten in het terugdringen van laaggeletterdheid
Thema: Educatie
Type sessie: Debat
Sprekers: Heleen van der Stege (CED-Groep )
Philine van Overbeeke (RSM Erasmus Universiteit)
Saskia Rietdijk (CED-Groep)
Lucas Meijs (RSM Erasmus Universiteit)
Omschrijving: Zowel vrijwilligers als beroepskrachten worden ingezet voor het terugdringen van laaggeletterdheid. Een goede samenwerking tussen vrijwilligers en beroepskrachten is noodzakelijk om tot goede resultaten te komen. Uit onderzoek blijkt echter dat verschillen in taken, attituden, en belangen voor spanningen kunnen zorgen. Bovendien zijn zowel beroepskrachten als vrijwilligers op sommige momenten handelingsverlegen omdat ze vinden dat specifieke deskundigheid ontbreekt. Uit onderzoek in andere vrijwilligerssectoren is bekend welke factoren de taakverdeling en samenwerking kunnen beïnvloeden en welke factoren kunnen leiden tot spanningen tussen vrijwilligers en beroepskrachten.
In 2018 zijn landelijk gegevens verzameld in diverse taalprojecten bij vrijwilligers en beroepskrachten. Dit gebeurde door middel van een grootschalige enquête, focusgroepen en interviews. De resultaten geven inzicht in heersende opvattingen over taakverdeling, samenwerking en deskundigheid. Ook is er inzicht in de verschillende manieren waarop vrijwilligers en beroepskrachten waarde toevoegen aan de organisatie en de interventie.

Het onderzoeksproject geeft handvatten voor mogelijkheden voor verbeteringen in samenwerkingsvormen en taakverdelingen tussen vrijwilligers en beroepskrachten. Het onderzoek wordt uitgevoerd door de
CED-Groep Rotterdam en Rotterdam School of Management in opdracht van het NRO in het kader van de onderzoeksagenda Tel mee met Taal 2016-2019.
Dit levert de sessie op: In het debat wordt ingegaan op de taakverdeling en samenwerking tussen beroepskrachten en vrijwilligers aan de hand van onderzoeksresultaten. Met stellingen worden de opvattingen en attitudes van vrijwilligers en beroepskrachten bediscussieerd.
Titel: Interactieve presentatie Taal op Maat. Taal in de praktijk; leren door te activeren.
Thema: Educatie
Type sessie: Presentatie
Sprekers: Tineke Boersma (WELLZO)
Gerda Brendeke (WELLZO)
Omschrijving: “Door Taal op Maat durf en kan ik meer, zonder hulp!”

Tijdens een interactieve presentatie willen we je graag vertellen over Taal Op Maat in de praktijk. Je krijgt informatie over de werkwijze en de waardevolle effecten van het project. We bereiken laaggeletterden die (nog) niet passen binnen het reguliere taalaanbod van de scholen en de bibliotheek. We koppelen vrijwilligers aan een individuele deelnemer of een groepje. De vrijwilligers ontvangen begeleiding, intervisie en scholing. De deelnemers gaan praktisch en actief bezig met dat wat ze willen leren, waar ze tegenaan lopen of waar ze in geïnteresseerd zijn. Taal is hierbij de onderlegger.
De goede samenwerking tussen welzijnsinstelling, sociale wijkteams, het ROC, de Bibliotheek en de gemeente maakt dat dit project breed gedragen en succesvol is.
Professor Maurice de Greef heeft het project onderzocht en schrijft:
“Naast het beter kunnen toepassen en hanteren van de taal wordt dus duidelijk, dat deelnemers zich ook beter kunnen redden. De meeste beïnvloedende factoren komen van de leeromgeving, die wordt aangeboden door ‘Taal op Maat’, waarbij met name de taalbegeleider (vrijwilliger) en de leerwerkomgeving van groot belang zijn.”

We delen graag de successen, leerervaringen en mogelijkheden van Taal op Maat met jou!
Dit levert de sessie op: Je krijgt praktische informatie over de werkwijze en je hoort wat de waardevolle effecten van Taal op Maat voor de deelnemers zijn. Als je meer wilt weten nodigen we je graag uit om te bellen, mailen of langs te komen bij WELLZO in Leeuwarden.
Titel: Zelfstandig leren leren: wat ervaren de leerders?
Thema: Educatie
Type sessie: Workshop
Sprekers: Elwine Halewijn (ITTA UvA)
Kaatje Dalderop (Kaatje Dalderop Onderwijsadvies)
Omschrijving: Het TmmT-experiment Digitale Overheid: en nu?! (DOEN?!) is gericht op het ontwikkelen van zelfstandig leervermogen van de volwassen leerder, via een coachende aanpak. In het project ging het om digitale vaardigheden, maar in een voorloper van het project ging het om NT2 en NT1 onderwijs. Uitgangspunt is dat de leerder concrete, functionele doelen heeft waarvoor hij ondersteuning zoekt. Daar begint het leertraject van de leerder.
We laten een aantal succesfactoren zien van de aanpak en geven de deelnemers handvatten mee om die succesfactoren in hun eigen praktijk vorm te geven. Iedere docent en iedere vrijwilliger kan in kleine stappen de gedachte achter een coachende (uitgaan van de eigen kracht van de leerder en ontwikkelen van autonomie) benutten om effectiever met de leerders aan de slag te gaan. Laat jezelf verrassen door de effecten van je eigen gedragsverandering!
Dit levert de sessie op: Coachend begeleiding levert meer rust op voor de begeleider, leerders die bezig zijn met wat zij willen leren en groeien in zelfvertrouwen en autonomie.
Titel: Professionalisering volwasseneneducatie: sneak preview opleidingsmodules docent basisvaardigheden
Thema: Educatie
Type sessie: Presentatie
Sprekers: Miryam de Hoo (CINOP)
Elwine Halewijn (ITTA)
Vincent Jonker (Freudenthal Instituut (Universiteit Utrecht))
Omschrijving: Docent in de volwasseneneducatie? Deze workshop biedt je een ‘sneak preview’ van de verbredings- en verdiepingsmogelijkheden die de recent ontwikkelde opleidingsmodules basisvaardigheden je bieden. Wil jij meer weten van afstandsleren? Of wil je naast het lesgeven in taal ook meer weten over lesgeven in rekenen of digitale vaardigheden? In deze presentatie krijg je een beeld van de mogelijkheden die de opleidingsmodules docent basisvaardigheden bieden en kom je meer te weten over de ontwikkelde modules.
De Modules Basisvaardigheden zijn afgelopen jaar ontwikkeld op basis van het Raamwerk Docent Basisvaardigheden. In dit raamwerk zijn de bouwstenen en hun indicatoren beschreven van de functie docent basisvaardigheden. In de modules zijn de bouwstenen uitgewerkt tot praktische richtlijnen voor het inrichten van modules die samen een compleet aanbod voor docenten basisvaardigheden vormen. De Modules zijn afzonderlijk van elkaar te volgen en behelzen onder andere de volgende thema’s: afstandsleren, samenwerken met vrijwilligers, digitale vaardigheden, rekenen, NT1, coaching en intake. Door het voorproefje van één van de modules weet je hoe het volgen van een module zou kunnen zijn.
Dit levert de sessie op: Inzicht in nieuwe mogelijkheden voor professionalisering van docenten in één van de thema’s van de modules.
Titel: Het recht om te leren: ook voor NT1'ers? 40 jaar bestrijding van laaggeletterdheid, wat leverde het op, hoe gaan we verder?
Thema: Educatie
Type sessie: Debat
Sprekers: Wim Matthijsse (Stichting lezen en schrijven)
Marga Tubbing (Zelfstandig)
Omschrijving: De presentatoren, Marga Tubbing en Wim Matthijsse, hebben afgelopen jaar gewerkt aan de publicatie 'Het recht om te leren: ook voor NT1'ers? 40 jaar bestrijding van laaggeletterdheid in Nederland'. Deze wordt inmiddels uitgegeven door Stichting Lezen en Schrijven. De aanleiding tot deze publicatie is gelegen in het feit dat binnen Taal voor het Leven en Tel mee met Taal relatief weinig NT1'ers worden bereikt. In deze publicatie komt niet alleen 40 jaar geschiedenis aan bod maar worden ook conclusies getrokken en aanbevelingen gedaan voor een andere aanpak. Daarover gaan de auteurs graag met de aanwezigen in discussie.
Zij hopen dat deze publicatie betrokkenen in het veld van laaggeletterdheid inspireert en ideeën oplevert die kunnen leiden tot een beter bereik van NT1’ers in de aanpak van laaggeletterdheid in Nederland.
Dit levert de sessie op: Inspiratie en ideeën die kunnen leiden tot een beter bereik van NT1’ers in de aanpak van laaggeletterdheid.

Tel mee met Taal Programmering: internationaal & vervolgaanpak

Titel: Tel mee met Taal: het vervolg - meedenken over aanpak laaggeletterdheid vanaf 2020
Thema: Tel mee met Taal Programmering: internationaal & vervolgaanpak
Type sessie: Presentatie
Sprekers: Hans Hindriks (OCW)
Omschrijving: Dit is een vervolg op de Dialoogdagen die OCW, SZW, VWS, BZK en VNG in juni/juli 2018 organiseerden over de toekomstige aanpak van laaggeletterdheid.
Dit levert de sessie op: Input geven/meedenken op denkrichting/oplossingsrichtingen voor de toekomstige aanpak van laaggeletterdheid.
Titel: Tel mee met Taal: het vervolg - meedenken over aanpak laaggeletterdheid vanaf 2020
Thema: Tel mee met Taal Programmering: internationaal & vervolgaanpak
Type sessie: Presentatie
Sprekers: Hans Hindriks (OCW)
Omschrijving: Dit is een vervolg op de Dialoogdagen die OCW, SZW, VWS, BZK en VNG in juni/juli 2018 organiseerden over de toekomstige aanpak van laaggeletterdheid.
Dit levert de sessie op: Input geven/meedenken op denkrichting/oplossingsrichtingen voor de toekomstige aanpak van laaggeletterdheid.
Titel: TmmT Internationaal: Lessons from Europe
Thema: Tel mee met Taal Programmering: internationaal & vervolgaanpak
Type sessie: Presentatie
Sprekers: TBA ()
Omschrijving: Hoe is de aanpak van laaggeletterdheid in andere landen georganiseerd en wat valt er te leren van hen en van (internationale) projecten op het gebied van volwasseneneducatie? Verschillende internationale sprekers komen langs om hun ervaringen en goede voorbeelden te delen, waaronder onze zuiderburen. Tijdens de sessies wordt ingezoomd op een aantal sub-thema’s, waaronder het bereik van de NT1-doelgroep en kwaliteitsborging en –monitoring.
Dit levert de sessie op: Inzicht in de aanpak van laaggeletterdheid in andere Europese landen, een dosis inspiratie door succesvolle (internationale) projecten en een mogelijkheid om internationale contacten te leggen.

Leesmotivatie

Titel: Extra kansen voor laaggeletterde adolescenten
Thema: Leesmotivatie
Type sessie: Presentatie
Sprekers: Jordi Casteleyn (Antwerp School of Education (Antwerp University))
()
Omschrijving: Laaggeletterde anderstalige jongeren staan voor een haast onmogelijke taak. Zij moeten én een nieuwe taal leren, én leren lezen en schrijven in deze nieuwe taal, en dat in een zeer beperkte tijd. Daarnaast kunnen deze leerlingen bij de start van hun leerproces, geen of weinig beroep doen op geschreven taal en zijn ze niet vertrouwd met schoolse vaardigheden zoals studeertechnieken. De klas is in het begin vaak
de enige plaats waar ze de taal daadwerkelijk kunnen leren en oefenen. Door de combinatie van de beperkte instructietijd en het uitdagende traject moet de lat voor het onderwijs voor deze doelgroep hoog liggen.
In deze sessie vatten we de belangrijkste aanbevelingen uit internationaal onderzoek naar alfabetiseringsonderwijs voor anderstalige jongeren samen. Daarnaast lichten we bij elke aanbeveling in heldere richtlijnen toe hoe de leerkracht deze theoretische principes kan vertalen naar de klaspraktijk.
Dit levert de sessie op: De deelnemers gaan naar huis met onderzoeksgeïnformeerde aanbevelingen over hoe het leesonderwijs aan laaggeletterde jongeren in ISK/Okan best georganiseerd wordt, aangevuld met enkele concrete werkvormen die deze aanbevelingen vertalen naar de klaspraktijk.
Titel: Welke jongere is (g)een lezer?
Thema: Leesmotivatie
Type sessie: Presentatie
Sprekers: Femke Scheltinga (ITTA)
Nicole Heister-Swart (Expertisecentrum Nederlands)
Omschrijving: Een groeiend aantal leerlingen in het (v)mbo ervaart problemen met leesvaardigheid en jongeren lezen ook steeds minder veel en vaak. Het leesplezier neemt af en de leesvermijding neemt toe. Om de negatieve spiraal van zwakke leesvaardigheid en afname van leesmotivatie te doorbreken, zijn er de afgelopen jaren verschillende initiatieven geweest om leerlingen in het (v)mbo weer aan het lezen te krijgen, maar binnen de interventies en/of leesbevorderingsprogramma’s wordt nauwelijks rekening gehouden met verschillen tussen leerlingen. We weten echter dat leerlingen die lezen vermijden om een andere aanpak vragen dan leerlingen die weinig leesmotivatie laten zien, maar het lezen niet vermijden. En leerlingen met zwakke leesvaardigheid hebben behoefte aan andere vorm van lezen of ondersteuning bij lezen. In dit project zijn handreikingen en adviezen uitgewerkt voor docenten om bestaande leesbevorderingsactiviteiten meer op maat te maken. Wat kun je doen om leerlingen met leesproblematiek bij leesbevorderingsactiviteiten te ondersteunen? Hoe maak je samen met leerlingen een plan met afspraken? Hoe kun je het gevoel van autonomie en competentie versterken? In deze presentatie laten we de werkwijze zien en presenteren we de ervaringen van docenten en leerlingen.
Dit levert de sessie op: De deelnemers maken kennis met een ontwikkelde werkwijze die gemakkelijk in te zetten is bij diverse activiteiten die al op school plaatsvinden.
Titel: Zo krijg je zwakke lezers enthousiast voor boeken!
Thema: Leesmotivatie
Type sessie: Presentatie
Sprekers: Hank Gronheid (Stichting ABC)
Marianne Verhallen (Eenvoudig Communiceren)
Omschrijving: U krijgt van ons een praktische handleiding om een meeleesclub op te zetten. In een meeleesclub leest een docent of een vrijwilliger voor, en de deelnemers lezen mee. We besteden aandacht aan leesniveau en interesse van de deelnemers en we geven tips voor geschikte onderwerpen en titels. Ook besteden we aandacht aan de werving van deelnemers en aan het vinden van een geschikte locatie.
Wij laten zien hoe intiem voorlezen kan zijn, en hoe verhalen ook zwakke lezers kunnen raken. Dat doen we o.a. door een film te laten zien, waarin een meeleesclub in een bibliotheek een bijeenkomst heeft. Docent Hank Gronheid heeft jarenlange ervaring met het overbrengen van leesplezier op haar cursisten. Nu wil zij die kennis graag overdragen aan docenten en vrijwilligers. Marianne Verhallen van uitgeverij Eenvoudig Communiceren geeft regelmatig voorlichting aan docenten over het aandragen van het juiste boek. Denk daarbij aan interessegebied, leesniveau en aansluiting bij de belevingswereld. Voorbeelden van geschikte titels voor de meeleesclub komen o.a. uit het omvangrijke aanbod van uitgeverij Eenvoudig Communiceren. Alle deelnemers aan het congres kunnen de Handleiding Meeleesclubs gratis downloaden.
Dit levert de sessie op: Hoe krijg je mensen die moeite hebben met lezen toch enthousiast?
Hoe zet je een meeleesclub op?
Hoe krijg je zwakke lezers aan het lezen?
Hoe ga je om met verschillende leesnivaus?
Hoe selecteer je geschikte titels?
Wat zijn de do's en don'ts bij het stimuleren van leesplezier?
Titel: Kleine presentatie tentoonstelling Marit Törnqvist
Thema: Leesmotivatie
Type sessie: TED-talk
Sprekers: J.C. Pors-Fortuin (Gemeente Zwijndrecht)
Ad Wouterse (Gemeente Zwijndrecht)
Omschrijving: Wij laten zien hoe wij in Zwijndrecht omgaan met thema's als laaggeletterdheid (leesbevordering en leesplezier) en statushouders, door organisaties te activeren en te enthousiasmeren mooie activiteiten te organiseren rondom tentoonstellingen, zoals deze van Marit Törnqvist. Zij organiseren deze vanuit hun eigen doelstellingen, voor hun eigen doelgroep, waarmee direct draagvlak en betrokkenheid wordt gecreëerd.
Dit levert de sessie op: Op een andere "leuke" wijze lastige thema's bespreekbaar maken en door de activiteiten kennis te laten maken met elkaar.

Gezin

Titel: Boeken voor kinderen die thuis geen boeken hebben
Thema: Gezin
Type sessie: TED-talk
Sprekers: Annemarie Schouten (Nationaal Fonds Kinderhulp / Kinderzwerfboek)
()
Omschrijving: Lezen is belangrijk voor de taalontwikkeling van een kind. Maar niet ieder kind heeft thuis boeken om te lezen. Kinderzwerfboek maakt boeken beschikbaar voor álle kinderen. Door het oprichten van KinderzwerfboekStations in aandachtswijken. En door onze krachten te bundelen met organisaties die werken met deze kinderen. Zij delen kinderzwerfboeken uit aan gezinnen waar thuis geen boeken zijn.
Werk jij ook met deze doelgroep? Graag vertellen we jou over onze aanpak en resultaten. En over onze 2500 KinderzwerfboekStations. En inspireren we elkaar om samen te werken zodat meer kinderen in Nederland boeken kunnen lezen!
Dit levert de sessie op: Kennis over KinderzwerfboekStations en inspiratie om er ook 1 op te richten.
Mogelijkheid om kinderzwerfboeken uit te delen aan de doelgroep.
Titel: STERK-TEAM; Sterk groeimodel voor ouder, kind en school!
Thema: Gezin
Type sessie: TED-talk
Sprekers: David Kranenburg (Actief Ouderschap)
Omschrijving: Op basisschool de Klimop in Amsterdam wordt alles uit de kast getrokken om ouder, kind en school als een sterk team samen te laten werken. De populatie op de Klimop bestaat voor een groot deel uit laaggeletterde ouders. Met de STERK-TEAM aanpak wordt gezorgd dat laaggeletterde ouders actief betrokken zijn bij het onderwijs van hun kinderen, ze zich zowel thuis als op school regelmatig inzetten om de taalontwikkeling van de kinderen te stimuleren én ze zelf op school zijn om zichzelf verder te ontwikkelen. Door de speelse aanpak gaat het taalniveau van kinderen én ouders vooruit. Ook de begeleidende organisaties rond de school hebben zich onder de naam STERK-TEAM verenigd om een optimaal resultaat te behalen. Verteltassen, VoorleesExpress en Actief Ouderschap slaan de handen ineen om een voorbeeld van een sterk groeimodel voor de taalontwikkeling van kinderen neer te zetten.
Dit levert de sessie op: De voorbeeldaanpak op basisschool Klimop in Amsterdam inspireert en motiveert professionals om sterke teams rondom elk kind te creëren. We geven tijdens de bijeenkomst praktische tips om actief samen te werken met laaggeletterde en laagtaalvaardige ouders. Deze tips kunnen op iedere school, in iedere gemeente toegepast worden.
Titel: Taal en ouderbetrokkenheid: Samenwerking tussen school en taalaanbieder
Thema: Gezin
Type sessie: Presentatie
Sprekers: Nynke Dijkstra (TopTaal)
Charlotte Bloem (TopTaal)
Omschrijving: Tijdens de presentatie geven we een toelichting op het traject Taal en Ouderbetrokkenheid zoals TopTaal dat uitvoert op een aantal basisscholen in de gemeente Amsterdam. Met dit programma worden ouders gestimuleerd om de Nederlandse taal te leren. Daarnaast vergroten ze hun betrokkenheid bij de school en de (taal)ontwikkeling van hun kind.
In de les werken de deelnemers gezamenlijk aan actuele projecten binnen de school.
De school bepaalt de onderwerpen. Het gaat hier om taalvaardigheid die toegespitst is op praktijksituaties. Het versterken van de Nederlandse taal is een belangrijk doel omdat het de ouders in staat stelt de (taal)ontwikkeling van hun kind(eren) te stimuleren. Daarnaast maken ook verbetering van digitale vaardigheden deel uit van de lessen.
De stap naar daadwerkelijk participeren is eenvoudiger na een taaltraject dat gericht is op ouderbetrokkenheid, omdat binnen het traject gestimuleerd en aangemoedigd wordt om deel te nemen aan activiteiten, bijvoorbeeld klassenbezoeken, voorlezen, uitstapjes, rapportgesprekken, sportdagen, feesten en vieringen.

De doelstellingen van de cursus Taal en Ouderbetrokkenheid zijn:
• Verbeteren van de taalvaardigheid van ouders zodat zij beter in staat zijn hun kind(eren) te ondersteunen in hun ontwikkeling.
• Vergroten van de ouderbetrokkenheid en ouderparticipatie;
• Voorbereiden van ouders op een vervolg richting participatie, vrijwilligerswerk of scholing.
Dit levert de sessie op: Deelnemers leren hoe het traject Taal en Ouderbetrokkenheid ouders stimuleert hun kinderen te ondersteunen en te begeleiden in hun schoolloopbaan.
En dat school en ouders hetzelfde doel nastreven: de optimale ontwikkeling van het kind. Dankzij ouderparticipatie wordt het educatief partnerschap tussen ouders en school versterkt.
Titel: De cyclus van laaggeletterdheid doorbreken: focus op het laaggeletterde gezin
Thema: Gezin
Type sessie: Debat
Sprekers: Kees Broekhof (Sardes: onderzoeks- en adviesbureau in de educatieve sector)
Wouter Heijne (Gemeente Smallingerland)
Omschrijving: De helft van de 1,3 miljoen laagtaalvaardigen in Nederland is ouder van een jong kind. Ouders hebben een grote invloed op de taalontwikkeling van hun kinderen, maar laagtaalvaardige ouders hebben vaak niet de handvatten om hun kinderen een goede taalopvoeding te geven. Daarmee lopen zij het risico hun taalproblemen door te geven aan hun kinderen. Zo vormt zich steeds weer een nieuwe aanwas laagtaalvaardigen en ontstaat een cyclus van laaggeletterdheid.

Om deze cyclus te doorbreken, is het nodig ouders te ondersteunen bij de taalopvoeding, vooral wanneer kinderen nog heel jong zijn en de basis wordt gelegd voor de latere taalvaardigheid. Met deze ondersteuning binnen een integrale gezinsaanpak, versterken we de positie van ouders, vergroten we de maatschappelijke kansen van kinderen en voorkomen we dat laaggeletterdheid telkens weer wordt doorgegeven aan een nieuwe generatie.

Voor zo’n integrale gezinsaanpak is een sterke samenwerking nodig tussen organisaties binnen lokale netwerken, zoals gemeente, kraamzorg, consultatiebureau, VVE, onderwijs, welzijnsorganisaties en bibliotheek. In het debat gaan we met deelnemers en experts in discussie over de noodzaak en voorwaarden van een succesvolle lokale samenwerking. Hierbij dienen de uitkomsten van recentelijk uitgevoerd onderzoek (in opdracht van Kunst van Lezen) als uitgangspunt.
Dit levert de sessie op: Een nieuwe, verbindende kijk op de aanpak van laaggeletterdheid en aanknopingspunten om deze nieuwe aanpak in de eigen praktijk te implementeren. Door de verbindende gezinsaanpak kan de impact van (bestaande) programma’s worden vergroot.
Titel: Effectief de taalontwikkeling van kinderen vergroten door hun thuisomgeving positief te beïnvloeden
Thema: Gezin
Type sessie: Workshop
Sprekers: Anne Heinsbroek (Stichting VoorleesExpress)
Naomi van Ringelenstein (Stichting VoorleesExpress)
Omschrijving: Vanuit de praktijk van de VoorleesExpress gaan we met je aan de slag. We laten zien hoeveel winst er te halen valt door te investeren in een stimulerende thuisomgeving. We geven voorbeelden uit de praktijk van manieren waarop wij de kans op gedragsverandering van ouders proberen te optimaliseren en waarop we met kleine stapjes een taligere thuisomgeving creëren. We laten je zien op welke ervaringen en kennis onze keuzes en materialen gebaseerd zijn.
We gaan vervolgens met elkaar in gesprek: op welke manier is de thuisomgeving van kinderen onderdeel van jullie visie op onderwijs en leesbevordering? Zou de thuisomgeving een grotere rol kunnen spelen in de lokale aanpak?
In groepjes gaan deelnemers ook zelf aan de slag. We nodigen je uit om elementen uit de VoorleesExpress-methodiek toe te passen op je eigen praktijk en/of nieuwe ideeën aan te dragen die bijdragen aan een stimulerende thuisomgeving voor kinderen met (risico op) een taalachterstand.
Dit levert de sessie op: -inzicht in de methodiek van de VoorleesExpress
-meer kennis over beïnvloeding thuisomgeving kinderen (do's en dont's)
-praktische tips om hun eigen aanpak te verbeteren
Titel: Opbrengst van de inzet van BoekStartcoaches
Thema: Gezin
Type sessie: Presentatie
Sprekers: Marijke Bos (Stichting Lezen)
Paul Sikkema (Qrius)
Omschrijving: Boekstart bestaat 10 jaar. Er zijn inmiddels ruim 450.000 koffertjes met boekjes aan baby's uitgedeeld. Baby's die lid worden van de lokale Bibliotheek. Bij het bereiken van ouders blijft het lastig om ouders te motiveren die weinig affiniteit met lezen hebben of die laaggeletterd zijn. Terwijl dat juist een groep is die veel baat bij het programma zou kunnen hebben (en dat geldt zeker voor hun kinderen). Daarom zijn bibliotheken recent begonnen met het benaderen van ouders die met hun baby, dreumes of peuter op het consultatiebureau komen. Terwijl de ouders wachten op een afspraak, wordt door een zogenaamde ‘BoekStartcoach’ een gesprekje met ze gevoerd over het belang van voorlezen, het ontdekken van boekjes en over BoekStart. Na de afspraak kan het gesprek natuurlijk voortgezet worden, bijvoorbeeld in de bibliotheekvestiging. In 2017 zijn 15 bibliotheken begonnen met een BoekStartcoach en begin 2018 zijn er nog 35 bij gekomen. In mei is opdracht gegeven om na te gaan wat de opbrengst is van de inzet van de coaches. Tijdens deze presentatie wordt hierover geïnformeerd.
Dit levert de sessie op: Inzicht in wat een BoekStartcoach op het consultatiebureau kan brengen om (laagtaalvaardige) ouders te motiveren voor te lezen en de bibliotheek te bezoeken omdat dat goed is voor de taalontwikkeling van hun kind.
Titel: Effecten van de VoorleesExpress
Thema: Gezin
Type sessie: Presentatie
Sprekers: Roos Wolters (Stichting Lezen)
Roel van Steensel (VrijeUniversiteit )
Omschrijving: In Nederland worden verschillende ouder-kindprogramma’s (zoals VoorleesExpress) ingezet om de geletterde vaardigheden van kinderen in achterstandssituaties te stimuleren. In de VoorleesExpress gaan vrijwilligers twintig weken lang één keer per week langs bij gezinnen met één of meerdere kinderen die (een risico op) een taalachterstand hebben. Tijdens zulke huisbezoeken leest de vrijwilliger voor en/of doet andere taalactiviteiten met kinderen. Daarnaast gaat de vrijwilliger met ouders in gesprek over het belang van voorlezen en taalondersteuning. Het doel van de VoorleesExpress is om via de huisbezoeken bij te dragen aan een rijkere geletterde thuisomgeving en langs deze weg de geletterde ontwikkeling van kinderen te stimuleren. Het is belangrijk wetenschappelijk na te gaan of deze interventie daadwerkelijk gewenste effecten heeft (kinderen gaan vooruit in taal en taalzwakke ouders gaan zelf voorlezen aan hun kinderen). Daarom is in 2017 en 2018 door de Erasmus IUniversiteit onderzocht wat de effecten zijn. De tussenrapportage van juni 2018 stemt positief. Tijdens de presentatie worden de resultaten toegelicht. Eind van het jaar wordt het rapport opgeleverd.
Dit levert de sessie op: Aanknopingspunten om de VoorleesExpress als succesvolle interventie vanuit de gemeente in te zetten via Bibliotheken en andere instellingen.

Anders

Titel: Netwerkplein
Thema:
Type sessie:
Sprekers:
Omschrijving: Het Netwerkplein is de gehele dag open om te netwerken. Je kunt hier onder het genot van een drankje en hapje in gesprek met andere deelnemers.
Dit levert de sessie op: